وکیل

جرم خیانت در امانت و علل اصلی در وقوع آن

• خیانت درامانت چیست؟
• امین به چه کسی گویند؟
• مال امانی در چه صورتی امانت محسوب میشود؟
• آیا جرم خیانت درامانت، جرم کیفری است؟
• مجازات خیانت درامانت به چه میزان است؟
• شرایط اثبات جرم خیانت درامانت چیست؟

همه به طور نسبی با معنا و مفهوم “امانت” آشنا هستیم. مسئولیت امین از زمان سپردن مال به وی آغاز می‌شود. گاهی بعضی اعمال، در مورد مال امانی انجام می شود که ممکن است، نه‌تنها امین را مسئول جبران مال و خسارات ناشی از عدم حفظ مناسب مال کند. بلکه بنا به شرایطی منجر به مجرم شناخته شدن امین و مجازات وی شود. اینجاست که از جرم خیانت درامانت چنانچه که قانون مقرر می‌دارد، صحبت به میان خواهد آمد. خیانت درامانت در قانون مجازات اسلامی جرم است. برای مرتکبان آن مجازات تعیین شده خسارت زیان‌دیده نیز باید جبران شود.

حکم خیانت درامانت

اما مواردی یافت می‌شود که به اعمالی، جرایم در حکم خیانت در امانت اطلاق شده است. جرایم در حکم خیانت در امانت عبارت است از «اعمال مجرمانه‌ای که قانونگذار ارتکاب آنها را به موجب قوانین متفرقه (غیر از قانون مجازات اسلامی) از نظر مجازات مشمول کیفر خیانت در امانت قرار داده است.

جرم خیانت درامانت

خیانت به معنای عهد‌شکنی و نقض پیمان امانتداری است. با توجه به این مواد، خیانت در امانت عبارت است از استعمال، تصاحب، تلف یا مفقود کردن توام با سوءنیت مالی که از طرف مالک یا متصرف قانونی به کسی سپرده شده و بنا بر استرداد یا به مصرف معین رسانیدن آن بوده است.

خیانت درامانت در قانون مجازات اسلامی

خیانت درامانت به‌طور صریح در قانون تعریف نشده است. اما حقوقدانان با توجه به مصادیق مذکور در مواد ۶۷۳ و ۶۷۴ بخش تعزیرات قانون مجازات اسلامی مصوب سال ۱۳۷۵ جرم خیانت در امانت را به عملی عمدی و بر خلاف امانت امین به ضرر صاحب مال تعریف کرده‌اند. بر اساس ماده ۶۷۳ این قانون، «هر کس از سفیدمهر یا سفیدامضایی که به او سپرده شده یا به هر طریق به دست آورده است ، سوءاستفاده کند، به یک تا سه‌ سال حبس محکوم خواهد شد. همچنین طبق ماده ۶۷۴ این قانون «هرگاه اموال منقول یا غیرمنقول یا نوشته‌هایی از قبیل ‌سفته، چک، قبض و نظایر آن به عنوان اجاره یا امانت یا رهن یا برای وکالت یا هر کار با اجرت یا بی‌اجرت به کسی داده شده و بنا بر این بوده است که اشیای مذکور مسترد شود یا به مصرف معینی‌ برسد و شخصی که آن اشیا نزد او بوده، آنها را به ضرر مالکان یا متصرفان آنها استعمال یا تصاحب یا تلف یا مفقود کند، به حبس ‌از شش ماه تا سه سال محکوم خواهد شد.